Handelingsgericht werken

Handelingsgericht werken (HGW) is een systematische manier van werken, waarbij het onderwijsaanbod wordt afgestemd op de onderwijsbehoeften en de basisbehoeften van de leerlingen. HGW beoogt de kwaliteit van het onderwijs en de ondersteuning voor alle leerlingen te verbeteren, door rekening te houden met zowel de overeenkomsten als de verschillen tussen leerlingen.

De voordelen van HGW voor de leerlingen

HGW heeft verschillende voordelen voor de leerlingen in de bovenbouw van het basisonderwijs. Ten eerste, door de onderwijsbehoeften van de leerlingen centraal te stellen, krijgen de leerlingen een onderwijsaanbod dat aansluit bij hun mogelijkheden, interesses en leerstijlen. Dit kan de motivatie, het zelfvertrouwen en het leerplezier van de leerlingen verhogen. Ten tweede, door de afstemming en wisselwerking tussen het kind en zijn omgeving te optimaliseren, wordt er een veilig, stimulerend en uitdagend leerklimaat gecreëerd. Dit kan de sociale en emotionele ontwikkeling van de leerlingen bevorderen. Ten derde, door de positieve aspecten van de leerlingen te benadrukken, worden de leerlingen gewaardeerd om hun kwaliteiten, talenten en inzet. Dit kan de zelfwaardering, de veerkracht en de groeimindset van de leerlingen versterken.

De voordelen van HGW voor de leerkrachten

HGW heeft ook voordelen voor de leerkrachten in de bovenbouw van het basisonderwijs. Ten eerste, door de leerkracht als een belangrijke factor te beschouwen, wordt de professionele ontwikkeling, de autonomie en de betrokkenheid van de leerkracht gestimuleerd. Dit kan de werkplezier, de tevredenheid en de effectiviteit van de leerkracht vergroten. Ten tweede, door doelgericht te werken, wordt de leerkracht geholpen om de leerresultaten van de leerlingen te monitoren, te evalueren en te verbeteren. Dit kan de kwaliteit, de transparantie en de verantwoording van het onderwijs verhogen. Ten derde, door constructief samen te werken met de ouders, wordt de leerkracht ondersteund om de thuissituatie, de verwachtingen en de wensen van de ouders te kennen en te respecteren. Dit kan de communicatie, de relatie en de afstemming tussen de school en de ouders verbeteren.

Praktijkvoorbeelden van HGW in de bovenbouw

Om de onderwijsbehoeften van de leerlingen in kaart te brengen, kan de leerkracht gebruik maken van observaties, gesprekken, toetsen, portfolio’s en vragenlijsten. De leerkracht kan de leerlingen ook betrekken bij het formuleren van hun eigen leerdoelen, het kiezen van passende werkvormen en het reflecteren op hun leerproces.
De leerkracht kan differentiëren in instructie, verwerking, feedback en tempo om de afstemming en wisselwerking tussen het kind en zijn omgeving te optimaliseren. De leerkracht kan ook rekening houden met de groepsdynamiek, de klassenorganisatie, de klassenregels en de klassensfeer.
Om de positieve aspecten van de leerlingen te benadrukken, kan de leerkracht gebruik maken van complimenten, beloningen, viermomenten en talentenkringen. De leerkracht kan ook de leerlingen stimuleren om elkaar te helpen, te waarderen en te complimenteren.

Het is belangrijk om een duidelijke visie, een helder stappenplan en een gezamenlijk draagvlak te hebben vóór HGW te implementeren. De school kan ook gebruik maken van scholing, coaching, intervisie en collegiale consultatie om de leerkrachten te ondersteunen bij het toepassen van HGW.
Om HGW te borgen, is het belangrijk om een cyclisch proces, een systematische registratie en een regelmatige evaluatie te hebben. De school kan ook gebruik maken van een kwaliteitszorgsysteem, een zorgteam en een zorgplan om de kwaliteit en de continuïteit van HGW te waarborgen.

Systematische optimalisatie van de leeromgeving

HGW is een systematische manier van werken, waarbij het onderwijsaanbod wordt afgestemd op de onderwijsbehoeften en de basisbehoeften van de leerlingen. HGW heeft voordelen voor de leerlingen, de leerkrachten, de ouders en de school. HGW kan in de praktijk worden toegepast door middel van verschillende werkwijzen en instrumenten. HGW kan in de school worden geïmplementeerd en geborgd door middel van verschillende strategieën en voorwaarden. HGW draagt bij aan het creëren van een optimale leeromgeving voor de leerlingen in de bovenbouw van het basisonderwijs.