Zien en gezien worden: De ‘spreekminuutjes’ voor álle leerlingen in het basisonderwijs

Er zijn momenten in het onderwijs waarop het niet draait om methodes, cijfers of leerdoelen, maar eenvoudigweg om het kind zelf. Om een kort gesprek waarin geen agenda verscholen ligt, geen rapportcijfer op het spel staat — slechts oprechte belangstelling. Het spreekminuutje, zoals ik het noem, is geen grootse pedagogische vondst, maar een klein gebaar van menselijkheid.

Een minuut van echte aanwezigheid

Hoe voert men zo’n gesprek? Het begint niet met woorden, maar met houding. Een open blik, een glimlach die méént wat hij belooft, een lichaam dat zich toedraait naar de leerling alsof niets en niemand anders op dat moment belangrijker is. Geen armen defensief over elkaar, geen onrustig gluren naar het horloge alsof er buiten een limousine met loeiende motor staat te wachten. Laat zien dat u volledig aanwezig bent — hier, nu, voor dit kind.

Gebruik taal die aanmoedigt en uitnodigt. Stel vragen die nieuwsgierigheid ademen, luister zonder haast of oordeel. Het is verrassend hoe moeilijk dat laatste kan zijn — menigeen die zichzelf een uitstekende luisteraar waant, ontdekt pas tijdens zo’n gesprek dat hij vooral wacht op zijn eigen beurt om te praten. Weersta ook de neiging om direct advies te geven, tenzij daar nadrukkelijk om wordt gevraagd. En schep een sfeer van vertrouwen: laat weten dat wat gedeeld wordt tussen jullie blijft, tenzij het om serieuze zorgen gaat. Zonder dat vertrouwen is er geen echte verbinding, hoe vriendelijk de woorden ook klinken.

De opbrengst is groter dan verwacht

De kracht van deze kleine gesprekken heeft me telkens weer verbaasd. Leerlingen bloeien op, voelen zich gezien, gewaardeerd — soms zó dat ze zelf vragen wanneer ze weer “aan de beurt” zijn. Het is een subtiele, maar diepe manier om een persoonlijke band te smeden met ieder kind, ook met hen die zich doorgaans op de achtergrond houden, én juist ook met de leerlingen die altijd vooraan staan maar stiekem snakken naar een individueel moment.

Daarnaast leveren deze gesprekken waardevolle inzichten op. U leert kinderen kennen als mens, niet alleen als leerling. U ontdekt interesses, talenten, soms ook zorgen die anders verborgen zouden blijven. Die kennis stelt u in staat uw lessen beter af te stemmen op hun behoeften, en een warmer, positiever klimaat in de klas te creëren.

Een eenvoudige sleutel tot echt contact

Het spreekminuutje is zo eenvoudig dat men geneigd zou zijn het te onderschatten. Maar vergis u niet: een paar minuten tijd, een vleugje oprechte belangstelling — en de opbrengst is immens. Leerlingen voelen zich gezien en gehoord, en u als leerkracht ontdekt opnieuw wat onderwijs in wezen is: het ontmoeten van de mens achter het kind.

Ik zou iedere leerkracht willen uitnodigen om het eens te proberen. Niet als verplicht nummer, maar als een klein ritueel van aandacht. Want uiteindelijk draait onderwijs niet om methodes, tabellen of vergaderingen, maar om dat ene, fundamentele gevoel: “Ik word gezien.”

Plaats een reactie

Maak een website of blog op WordPress.com

Omhoog ↑