Leuk is geen lesdoel

Er zijn woorden die zo vaak worden gebruikt dat ze hun betekenis verliezen. In het onderwijs is er één woord dat die twijfelachtige eer verdient: ‘leuk’. Het klinkt vriendelijk en positief, maar het is een woord dat onze professionele taal vertroebelt en dat steeds vaker de plaats inneemt van echte argumenten.

Ik hoor het voortdurend.
“Een samenwerkingsopdracht? Leuk!”
“Knutselen? Leuk!”
“Een spelvorm bij rekenen? Superleuk!”

En elke keer denk ik: ja, het kan leuk zijn, maar wat leren de leerlingen hier precies van?

Want daar gaat het woord ‘leuk’ mis. Het verschuift de aandacht van wat leerlingen leren naar hoe ze zich voelen tijdens het leren. En hoewel motivatie belangrijk is, hoort die nooit de eerste afweging te zijn in ons vak. Plezier is waardevol, maar het is een middel om leren te ondersteunen, geen doel op zichzelf.

Waarom ‘leuk’ een zwakke basis is

Het echte probleem is dat ‘leuk’ gemakzuchtig is. Het vervangt het inhoudelijke gesprek dat we zouden moeten voeren:
Welke vaardigheid oefenen leerlingen?
Waarom past deze werkvorm bij het doel van de les?
Welke leeropbrengst streven we na?

Samenwerken is niet waardevol omdat het leuk is, maar omdat leerlingen leren communiceren, argumenteren en verantwoordelijkheid dragen. Knutselen is niet belangrijk omdat het vrolijk oogt, maar omdat kinderen hun motoriek, creativiteit en probleemoplossend vermogen ontwikkelen.

Door alles “leuk” te noemen, verlagen we de lat voor onszelf. We reduceren onderwijs tot vermaak en doen daarmee ons eigen vak tekort.

Leren is niet altijd leuk, en dat is oké

Leren is soms uitdagend. Soms frustrerend. Soms ronduit ongemakkelijk. Dat hoort erbij. Iedereen die ooit een instrument heeft leren bespelen, een taal heeft geleerd of een ingewikkeld probleem heeft opgelost, weet dat groei niet ontstaat uit oppervlakkig plezier, maar uit doorzetten.

Onderwijs dat alleen leuk is, leidt tot kinderen die alleen willen leren zolang het makkelijk blijft.
Dat kunnen we ons niet permitteren.

Plezier mag, maar niet als argument

Dit betekent niet dat we plezier moeten verbannen uit de klas. Een school zonder humor, energie of creativiteit is geen wenselijke plek. Maar plezier moet voortkomen uit betekenisvol leren, niet andersom.

Daarom is het tijd dat we het woord ‘leuk’ terugbrengen tot wat het is: een bijzaak. Een mooie bonus. Een prettig extraatje. Maar nooit het fundament van een lesontwerp.

Terug naar professionele taal

Wanneer we het over onderwijs hebben, verdienen onze woorden gewicht. We moeten spreken over leren, ontwikkeling, strategieën, vaardigheden en opbrengsten, niet over alleen maar “leuk”.

Dus laten we het woord ‘leuk’ niet verbannen, maar wel onttronen.
Het onderwijs draait om groei, inhoud en vakmanschap. Plezier is welkom, maar het mag nooit de maatstaf worden waarmee we ons werk beoordelen.

Laat ‘leuk’ voortaan weer een bijrol spelen.
De hoofdrol is en blijft: leren.